Н.БАГАБАНДИ: "ЧАРМАЙЛТ бол амжилтын эх мєн"

Амжилт ололтын оргил єєд мацан авирахыг бодож мєрєєддєггvй залуу хvн энэ орчлонд
байхгvй байлгvй. Амжилт ололтыг хаа нэгтэйгээс хэн нэгэн ачтан буянтан хишиг болгон хайрладаггvй, тvvнийг эзэн хvн уйгагvй хичээл зvтгэлээрээ бvтээн дархлана. Тийм ч учраас аз жаргалыг тєрvvлэгч ээж нь хичээл зvтгэл мєн гэж хэлдэг байх. Тєрєлхийн авьяас билгээрээ амжилтын оргилд гарсан алдартнууд бий. Авьяас бол тэр болгонд заяагаад байдаггvй бурхны хишиг.


Гэхдээ л махран чармайн хєдєлмєрлєхгvйгээр дан ганц авьяасын хvчээр алдрын тавцанд хvрсэн суу билигтэн нэг ч vгvй. “Суу билиг эхлэлийг тавьж болно. Vйл хэргийг гvйцээхэд тэв¬чээр, хєдєлмєр хэрэгтэй”. Амжилтад аз хєтєлдєг гэж хэл¬дэг, боддог хvмvvс бий. Сугалаагаар гэнэт их мєнгє хожих нь аз мєн. Азыг буй болгон бvтээдэггvй, аз хvнд заяадаг, хааяа хааяахан азын тэнгэртэй аавын хvv, ээжийн охинд таарч тохиодог буян хишиг. “Амжилт гэдэг бол арван хувийн аз, ерэн хувийн хєлс” гэх vг байна. Тэгэхээр амжилтанд хvрэхийн тулд хєлсєє ахиухан дуслуулж хєдєлмєрлєх хэрэгтэй байх нь ээ. Амжилтад хvрсэн хvмvvс цаг бол алт гэдгийг маш сайн мэддэг, цаг хугацааг дээд зэргээр ашиглаж сурсан гайхамшигт дэглэмтэй байцгаасан. Цагийг vр бvтээлтэй ашиглаж сурсны ачаар шороон дээр сууж байсан олон хvн алтан дээр суусан жишээ захаас аван бий. Бусдаас ахиу хурдтай, илvv гавшгай байж тэднээс давсан амжилт олох магадлалтай. “Хурдан шуурхай байх нь аливаа vйл хэргийн амин сvнс нь байдаг”. Бvхнээс нягт нямбай, нарийн чамбай ажилладаг хvнд амжилтын бариа илvv ойрхон байна.

Ус чийггvйгээр євс ургамал ургадаггvйн адил гvйцэтгэх чадваргvй хvн амжилт олно гэж байхгvй. Цаг хугацаа, vйл ажлаараа шалгагдсан гvйцэтгэх чадварын ханш єндєртэй хэн ч гэсэн эрээд олдохгvй эрдэнэ гэдэг шиг эрэлт хэрэгцээтэй. Гvйцэтгэх чадвар сайтай байна гэдэг нь ажилсаг, хєдєлмєрч, бvтээлч, бас дээр нь санаачлагатай байхыг хэлнэ. Аливаа хvн нvдэнд харагдах гэж гvйж харайснаараа бус, нvдэнд харагдахуйц гvйцэтгэж бvтээснээрээ vнэлэгдэнэ. Хvмvvс чамайг хэрхэн vнэлж байна чи илvv ч vгvй, дутуу ч vгvй тийм л vнэлгээтэй. Хvн бvрт єєрийнх нь хийх ёстой ажил, гvйцэтгэх ёстой vvрэг бий. Хийх ажил, гvйцэтгэх vvргээ цаг хугацаанд нь, єєлєх зvйлгvй чамбай, голох юмгvй чанартай хийж, хэлсэн vгэндээ ч, хийх ажилдаа ч эзэн болох нь гvйцэтгэх чадвар сайтай хvмvvсийн нийтлэг дvр тєрх.

Чємгєє дундартал чармайн ажиллаж, хийж буй ажилдаа чин сэтгэлээ шингээн хєдєлмєрлєж байгаа хvн зорилгоо биелvvлж, зорьсондоо заавал хvрнэ. “Алдар хvнд, амжилт ололт єєд ганц зам хєтєлдєг. Энэ бол хєдєлмєр. Єєр замаар тvvнд хvрэхийг хvссэн хvн хулгайгаар хилийн худалдаа хийгчтэй адил”. Алс газарт хvрэхийн тулд олон уул даваа, ус мєрнийг гатлан, замын ачаалал зvдэргээг амсч мэдрэн очдог бол амжилтад хvрэхийн тулд олон сорилт шалгалт, бэрхшээл саадыг даван туулж, зовлон зvдэргээг шvд зуун гэтлэх хэрэгтэй болно. Саад бэрхшээл хvнийг сєхрvvлж туйлдуулахын тулд замд хєндєлсдєггvй, даван туулахын тулд байдаг юм. Саад бэрхшээлээс зvрхшээн шантрагч амжилт ололтын барианы зурхайд хvрч чадахгvй, замын хугаст эргэж хурган, зvрх алдан зогсож, зорьсондоо хvрэлгvй буцна. Тийм хvмvvсийг амжилтын наран хэзээ ч гийгvvлэхгvй.

Хvмvvс аян замд мордохдоо хаанаас гараад, хаагуур дайрч, хаана хvрэхээ тооцдогийн адил юунд, хэзээ, яаж хvрэхээ урьдчилан тєлєвлєх хэрэгтэй. Єєрєєр хэлбэл амжилтыг тєлєвлє. Би vvнийг заавал хийж чадна гэсэн эргэлзээ тээнэгэлзээгvй сэтгэл зvйн бэлтгэл, итгэл vнэмшилтэй болж байж алив ажил чинь амжилттай єндєрлєнє. “Итгэл, сэтгэлтэй хvн хамгийн хэцvv ажил дээр ч амжилт гаргадаг, харин хамгийн єчvvхэн эргэлзээнд автах л юм бол єнгєрдєг”. Ажлаа зєв эхлэх хэрэгтэй. Мордохын хазгай болж болохгvй. Булгийн эх нь булингартай бол адаг нь булингартай. “Эхлэл нь муу бол тєгсгєл нь тийм” гэсэн vг ч бий.

Эргэж буцсан, шийдэж чадахгvй эргэлзсэн хvмvvс амжилтаас байнга хоцордог. “Урьдчилан єєрийгєє ялагдсанд тооцдог хvн жинхэнэ тэмцэл эхлэхээс ємнє тал хувиар vнэнхvv ялагдсан байдаг”-ийн адил шийдэж чадахгvй эргэлзсэн хvмvvс хvрч болох амжилтынхаа тал хувийг ажлаа эхлээгvй байхдаа аль эрт алдсан байна. “Гол тєлєв vйл хийхээр шийдсэн хvмvvст амжилт ирдэг. Харин юмыг зєвхєн цэгнэн сууж, алгуурладаг хvмvvст амжилт ховор олддог”.

Амжилтад хvрэх зам хэзээ ч шулуун дардан байдаггvй. Азгvйтэл, бvтэлгvйтэл алхам тутам отож, сvvдэр мэт дагана. Бvтэлгvйтлийн хар бараан vvл хуран хуралдаж, дєтлєн ойртож байсан амжилтын нарыг тvр зуур халхлахад цєхєрч цочирдох хэрэггvй. Аадрын дараа нар манддаг жамтай. Нvvрлэн ирсэн бvтэлгvйтэлд бvдэрсэн ч тvvнээс сургамж авч, хашир суун, хєл дээрээ улам хvчтэй босч ирсэн хvн тэрхvv бvтэлгvйтлийн тєгсгєлийг амжилтын эхлэл болгон хувиргаж чадна. Эхний бvтэлгvйтэлдээ зориг мохон шантарвал, дараа дараагийн бvтэлгvйтлээс нуруугаа авсан морь шиг эмзэглэн халирч, бvтэлгvйтлийн ангалд босч ирэхгvйгээр ойчно. Амжилт зоригтныг дагана. Зориг зvрхгvй аймхайчууд эрсдэл хийх чадваргvй. Эрсдэл хийхгvйгээр амжилт олох нь гантай жилийн бороо шиг ховор тохиолдол. Эр зоригтой ухаалаг хєдєлж, эрч хvчтэй хичээн зvтгэж байж амжилтын оргил єєд алхам алхмаар дєхнє. Уйгагvй хулгана уулыг нvхлэнэ гэдэг шиг ямар нэг ажлыг хийж бvтээхээр уйгагvй чармайн ажилласан хvн амжилт олох нь эргэлзээгvй. “Зоригтой хєдєлсєн хvнд гол тєлєв амжилт тохиодог, харин хулчгар зан гаргаж, аливаа уршгаас байнга болгоомжилдог хvнд амжилт ховор олддог”.

Амжилт, залхуурал хоёр гал, ус мэт харш. Гараа хєдєлгєж, тархиа ажиллуулах дургvй залхуучуудаас амжилт ололт анч нохдод хєєгдсєн гєрєєс шиг зугатан зайлна. Ямар ч ажил, vйлдлийг хойш тавин алгуурлах буруу зуршил залхуучуудын бие сэтгэлийг хєдєлгєхгvйгээр баглаж хvлсэн байдаг. Єнєєдєр хийх ажлыг маргааш гэж, одоо хийх зvйлийг дараа гэж хойшлуулах тусам ам тостох амжилт тэр хэмжээгээр алслан холдсоор байна. Залхуурал бол хvнд буг мэт шvглэсэн адгийн гажгуудын эх vvсвэр билээ. Залхуу хvн гавьяат vйл бvтээж, гайхалтай амжилтанд хvрнэ гэж хий хоосон хvлээх, тэвнийн сvвэгчээр тэмээ сvвлэх хоёр ижилхэн vр дvнтэй. Гар хумхин зvгээр суух, дэр дэрлэн хажуулан хэвтэхээс єєрийг хийхгvй залхуу зангаас салахгvй бол хэнд ч хэрэггvй байсаар хатаж vгvй болдог хорт мєєг шиг хувь тавилан гунигтайгаар хvлээх болно.

Амжилт хариуцлагыг дага¬на. Ажлаа арван хуруу шигээ мэддэг, эрхэлсэн ажилдаа эзэн болдог хариуцлагатай хvн хэ¬¬зээд амжилтын эзэн байх тавилантай. Хариуцлагагvй хvнд хариуцуулсан ажлын хувь заяа, цоорхой хувинд ус хийх хоёр адилдаа адил. Эрхэлсэн ажлынхаа сайн, саар аль ч vр дvнг єєр хэнтэй ч хуваалцахгvй зєвхєн єєрєє хариуцлагыг нь vvрэхээр ажлын зохион байгуулалтыг хангах хэрэгтэй. Хариуцлагыг хагас дутуу vvрvvлсэн газарт сайнаа єєртєє нааж, саарыг бусдад нялзаах буруу сонирхол буглан vvрлэнэ. Хvмvvс ямар нэгэн зvйлд бvрэн хариуцлага vvрснээр илvv vр дvнтэй ажиллаж, авьяас чадвараа нээн дайчилж, улмаар амжилт олдог юм.

Биеийг амьд явуулах зvйл нь хоол унд бол сэтгэлийг амьд явуулах зvйл нь найдвар. Амжилт олно гэсэн найдварын галаа ямар ч нєхцєлд унтрааж болохгvй, найдварын гал vргэлж асаастай байх учиртай. Модны vндэс ялзарвал мєчир нь хатдаг шиг найдварын гал унтарвал амжилтын бvх мєчир тэр дороо хатаж, хумхийн тоос болон хийснэ. “Цєхєрч ч бай, эргэлзэж ч бай, инээж ч бай, ямагт найдаж байх хэрэгтэй”.

Саад бэрхшээлгvй, цэцэг бvрхсэн замаар шулуухан хурдалсаар амжилтын оргилд vсрэн дvvлэн хvрнэ гэж хєнгєн гоомой бодож тооцон, хий хоосон мєрєєдєж, єєрийгєє хуурах хэрэггvй. Амжилтад хvрэх бэрхшээл зvдэргээнт аян чиний сэтгэлийн хат, биеийн тэвчээрийг алхам тутам шалгах болно. Хэн vл шантарна, тэр зайлшгvй хvрнэ. Уул vзээгvй хормой шууж, ус vзээгvй гутал тайлагч тэвчээр муутай хvн амжилтын оргилд хvрэлгvй бэл хормойгоос нь буцдаг. Бэрхшээлийн ємнє сєгдєн сєхрєхгvй, тэвчээр заан даван туулж байж бахдам амжилтад хvрч єнгє алаглаж, баяр бялхсан мєчтэй учирна. “Амжилтыг амьдралдаа хvний хvрсэн байр сууриар тєдийгvй, амжилт олохын тулд тvvний даван туулсан саад тотгороор хэмжих хэрэгтэй”. Чармайн зvтгээд амжилт олж чадаагvй ч чадах бvхнээ хийсэн хvнийг зvй ёсоор vнэлэн хvндэтгэ. Хvн єєрийнхєє илvv мэддэг, илvv чаддаг, хичээн зvтгэж хvчлэн чармайсан тэр л салбартаа амжилтад хvрнэ. Сvр дуулиант, сvрдэм нvргээнт амжилтын оройд цойлон гарлаа ч амжилтаараа битгий сайрх, алдар хvндэд бvv мансуур, даруухан даруулгатай байцгаа!

Цааш нь унших...

Єдрийн явдлаа шєнєдєє бод

Манай экс ерөнхийлөгчийн илтгэлүүдийг орууллаа. Хаана хэзээ уншиж байсныг нь мэдэхгүй. Гэхдээ залуучууддаа зориулсан сургамжтай сайхан илтгэл байна.Уншаад нэгийг тунгаана биздээ!
Н.БАГАБАНДИ "Єдрийн явдлаа шєнєдєє бод "
Єглєє болж нар мандан таны амьдралын нэгэн шинэ єдєр эхэллээ. Энэ єдєр
тайван чєлєєтэй, сэтгэлийн тэнхээтэй байвал таны vйлс бvтэмжтэй байх болно. Орой нойрсохынхоо ємнє єдрийн амьдралаа зурвасхан ч болов эргэж дурсаарай”. Энэ бол миний дотно нєхєр Шагдарын Отгонбилэгийн хэлсэн vг. Тэр хэлсэн, ярьснаа хийж хэрэгжvvлдэг, ам ажил нь зєрдєггvй, за гэвэл ёогvй, дайчин шуурхай, жинхэнэ эр хvн байсан юм.


Залуус та нар єдрийн явдлаа шєнє бодож, алдаагаа дэнсэлж, оноогоо бататгаж сурвал миний анд нєхрийн нэгэн адил бахархам бvтээлч амьдралыг бахдам амжилттай туулах нь гарцаагvй. Хvнд тоотой нас, тєєтэй бие заяадаг гэдэг. Нэгэн насны амьдрал гэдэг нь єдєр бvрийн амьдралын нийлбэр юм. Тиймээс єдєр бvрийг vр бvтээлтэй єнгєрєєхийг эрмэлзэх нь хvvхэд, залуус та бvхний амьдралдаа хэвшvvлэх сайн дадал хэвшил байх учиртай.

“Vvрийн гэгээ бvрийг чи амьдралдаа эхлэл мэт, vдэш нар шингэх бvрийг амьдралынхаа тєгсгєл мэт харж бай. Эдгээр богинохон амьдрал бvхэн чинь ямар нэгэн сайн vйлс, єєрийгєє дийлсэн ялалт, шинээр олж авсан мэдлэгээр онцгойлон тэмдэглэгдсэн байвал зохино” гэж нэрт нийтлэлч бичсэн байна. Хvний хvсэл мєрєєдєлд хязгаар vгvй. Онцгой, аугаа зvйл бvтээхсэн гэдэг хvсэл мєрєєдєл бодож сэтгэдэг хvн бvрийн ухаан бодолд эргэлдэх нь зvйн хэрэг. Харамсалтай нь ийм хувь тавилан маш цєєхєн хvнд тохиож, магнайг тэнийлгэн баярлуулдаг. “Би ямар нэгэн онцгой аугаа зvйл бvтээе гэж ер хvсдэггvй. Зvгээр л амьдарч, мєрєєдєж, найдаж юм бvхэнд амжиж явахыг хvсдэг. Амьдрал богинохон. Тvvнийг сайхан єнгєрєєх хэрэгтэй” гэж Оросын аугаа их зохиолч А.П.Чехов хэлжээ. Амьдралаа сайхан єнгєрєєхийг хvсдэггvй хvн энэ орчлонд vгvй. А.П.Чеховын зохиол бvтээлийг хэзээ ч уншиж байгаагvй миний танил нэг залуу саяхан “Би язарч таргалтлаа баяжмааргvй, ягтаа тултлаа ядуурмааргvй байна. Зvгээр л зайлшгvй хэрэгцээт зvйлээ шаардлагатай цагтаа зовлонгvй худалдаад авчих бэл чадалтай, жирийн нэг сайхан амьдралтай байвал болох нь тэр. Тийм жирийн сайхан амьдралын тєлєє чадах бvхнээ хийж, мэрийн хичээн зvтгэнэ” гэж чин сэтгэлээсээ ярьсан яриаг ихэд тоон, ихээхэн олзуурхан сонссон билээ.

Єдрийн явдлаа шєнєдєє бодохдоо хэнтэй юу ярьснаа эрэгцvvлэн санаж байвал vгний алдаандаа дахин дахин бvдрээд байхгvй болоход чинь тустай. “Хvн бага ярилаа гээд гэмших нь ховор, харин ч дэндvv олон vг хэлчихлээ гэж харамсах нь олонтаа. Энэ бол бvхний мэдэх хуучны vнэн ч хvмvvс vvнийг дандаа мартдаг”. “Ямар vг хэлнэ, хариуд нь тийм л vг сонсох болно” гэдгийг ухаарч, vс босч, зvрх шимшрэм vг хэлж бусдыг гомдоох огт хэрэггvй. “Байндаа туссан сум шиг оночит vг – сэцэнийх , банзаа ч онодоггvй сум шиг олиг vг – тэнэгийнх” гэж хэлсэн нэрт зохиолчийн сургаалаас санаа авч, тэр єдрєє бусдаас сонссон оночит vг, олиг vгийг ялган салгаж, сэцэний хэлсэн ончтой тустай бvхнийг ой ухаандаа тогтоож авбал дуулсныг хураавал эрдэм болон ач тусаа багц багцаар єгнє. Сонсох бvрт чамд баяр баясгалан тєрдєг хvнийхээ ухаант vгийг шунан шимтэн сонсохдоо цаг заваа хайрлах хэрэггvй, харин хэлэх нь хэрvvл мэт, хилэгнэх нь галзуу мэт хvний vгийг сонсох цаг зав гаргах хэрэггvй. Эрдэмт мэргэдийн айлдсан нэг vдшийн сургаал эргvv миний арван жил уншсан номноос давна гэх vг бий.

Єдєр юу хийж, юу бvтээв гэдгээ vдэш нь эргэн бодож сурвал, єнєєдєр хийж дуусгаагvйгээ маргааш гvйцээхэд, єнєєдєр хийгээгvйгээ маргааш хийхэд, цаашлаад бvр давсан ихийг хийж бvтээхэд тус болно. Энэ єдєр хийсэн єєрт хэрэгтэй, єргєн олонд тустай сайн vйлс бvхэндээ санаа амар, сэтгэл хангалуун бай. Эндээс илvv ихийг бvтээх эрч хvчийг олно. Хийсэн бvтээлгvй, хий холхин шал дэмий єнгєрєєсєн єдрийнхєє хойноос харамс. Дараа бvр илvv харамсахгvй байхын чинь дархлаа болж єгнє. “Хvн хийж бvтээхийн тулд тєрсєн. Юм хийхгvй байх, амьд явахгvй байх хоёр нь хvний хувьд нэг л зvйл юм”. Нэгэн єдрийн эндэгдэл мянган єдрийн харуусал дагуулдаг тул бусдад таагvй сэтгэгдэл тєрvvлэхvйц буруу зєрvv vйлдэл vйлдэж, алдаж эндсэн бол сэтгэлийн гvндээ буруугаа хvлээн гэмшиж, нvглээ наманчилан цайруул. Гэхдээ бvх хvнд таалагдах гэж хий хоосон, хиймэл зохиомол дvр эсгэх хэрэггvй. “Хамгийн инээдтэй хvсэл бол хvн бvхэнд таалагдах хvсэл”. Хэн ч гэсэн єєрийн сул талыг мэддэг, мэдэрдэг байх шаардлагатай. Єндєг шиг єєгvй, сул талгvй арван хуруу тэгш хvнийг энэ хорвоогоос эрээд олохгvй. Бардам ихэрхvv зандаа баригдаж хvлэгдсэн хvн сул талаа мэдэрдэггvй, мэдэхийг ч хvсдэггvй. Тvvнээсээ болж алд дэлэм алддаг. Сул талаа мэддэг хvн тvvнээсээ болж том алдахаас аврагдана. “Єнгєрсєн vеэ хэдийчинээ бvрэн дvvрэн ухамсарлана, орчин цагаа бид тєдийчинээ тодорхой ойлгож чадна. Нэгэнт vеэ єнгєрєєсєн зvйлсийн утга учирт гvнзгий нэвтэрснээр хожим ирээдvйн утга учрыг нээн олно. Эргэж харж байж л бид урагшаа алхана”.

Єдрийн явдлаа шєнєдєє бодохын зэрэгцээ маргаашийн явдлаа єнєєдєр, ирээдvйн хэргээ одоо бод. Маргааш юу болохыг хэн ч мэдэхгvй ч єєдрєг сэтгэлээр vйл хэргээ бодож тєлєвлє. Урьдчилан тєлєвлєнє гэдэг амжилтын эх vндэс. Бодож тєлєвлєсєн ажил нурж бvтэлгvйтлээ ч сэтгэлээр хэзээ ч битгий уна. “Бvх юм нэгэнт єнгєрсєн хойно ч гэсэн ирээдvй ямагт vлддэг”. Хийх гэж байгаа ажил vйлс чинь хэчнээн хvнд бэрхээр тєсєєлєгдлєє ч зvрх сэтгэлдээ асч байгаа итгэл найдварын гал руу ус цацаж болохгvй, харин ч улам хvчтэй асаан дvрэлзvvлэх хэрэгтэй. “Бидэнд байдаг хамгийн нийтлэг зvйл юу вэ? Найдвар. Юу ч байхгvй хvнд ч гэсэн найдвар байдаг”. Бэрхийг давж, бэлээс оргилд хvрэх найдвараа vргэлж тордож хадгал. Муу юманд ч сайны эд эс хадгалаастай бий. Учрах бэрхшээл мэдээж хэрэг урам тэтгэх сайн зvйл биш. Гэхдээ “бэрхшээл уг бэрхшээлийг туулж гарах чадварыг тєрvvлдэг”. Тэрхvv чадвар нь дараа дараачийн бэрхшээлийг даван туулахад тулах тулгуур, гишгэх шат, зvтгэх хvч болж єгнє. Бэрхшээл зовлонгийн ємнє хэзээ ч євдєг бvv сєхєр. Харин ч єєдєєс нь хэд дахин эрс зоримог угтаж сєрєн тэмцэж байж ялж дийлж гарна. “Зовлон хулчгар хvнтэй л ижил, айж ширвээдсэн хvмvvсийн араас тэр салахгvй мєрдєж, єєдєєс нь зоригтой алхсан хvнээс vтэр зугтдаг”. “Муу зуршлыг маргааш биш, єнєєдєр хазаарлахад амархан” байдгийн адил тулаад ирсэн шийдэх ёстой асуудлыг маргааш биш нэн даруй шийдэж сурвал маш ихийг хожих болно. Ялихгvй жижиг асуудлуудыг ч дор дор нь шийдэж байхгvй бол яршиг тvвэгтэй том асуудал болон хувирна. Эгзэгтэй асуудлыг буруу шийдвэл эцэст нь бvх ажил нурна.

Угтах єдрvvдийн тухай урьдчилан тєсєєлєхдєє єєрт хэрэг болох бvх зvйлсийн тухай чихэлдvvлэн давхцуулан бодох хэрэггvй. Харин тvvнгvйгээр байж чадахгvй тийм зvйлсийн тухай эхлээд бод. Яагаад гэвэл хэрэг болох зvйлс учир тоймгvй их. Хvссэн бvхнээ нэгэн далайлтаар шийдэж чадахгvй болохоор зайлшгvй хэрэгцээт зvйлээ эхний ээлжинд бий болгох зорилгоо тодорхойл. “Хэрэв зорилго vгvй бол чи юу ч хийхгvй. Хэрэв зорилго чинь олигтой биш бол, аугаа ихийг бvтээхгvй”. Багаас ихэд хvрдэг, намаас єндєрт ахидаг нь vнэн боловч байнга жижиг зvйлээр оролдож, томд тэмvvлэх мєрєєдлєє хаяж хэрхэвч болохгvй. “Бага зvйлд хэтэрхий автсан хvн их зvйл бvтээх чадваргvй болчихдог юм”. Тэгээд ч єчvvхэн бага хэргийг бvтээчихэж чадахгvй хvнд vлэмж томыг бvтээх боломж заяахгvй. Холын ирээдvйг ойртуулж, хожмын хэргийг дєтлvvлэхийн тулд аль болох ихээр, аль болох хvчтэй мєрєєдєх хэрэгтэй. “Зоримог мєрєєдлєєс єєр юу ч ирээдvйг бvтээхэд тусалж чадахгvй”. Гэгээн цагаан мєрєєдєл нь гэрэлт ирээдvй єєд замнах сэдэл тэмvvллийг эрчилж єгнє. Хvрэхийг зорьсон хvсэл мєрєєдєлгvй хvн хєєргєх далавч нь гэмтсэн шувуу мэт. “Хэрэв юунд хvрэхийг хvсч байгаа нь тодорхой бус бол ямар ч vйл хэргийг сайн гvйцэтгэж чадахгvй”. Тийм болохоор хаана хvрэх, юунд зорихоо багцаагаар ч болов бодож тооцож байж амьдралын хєлгvй далайд сэлvvргvй завьтай орохоос хамгаалагдана. “Амьдрал бол ариун нандин ч биш, бузар муухай ч биш, сайн муугийн хольц. Чи алин руу нь хэлбийлгэн хувиргахаас л бvх зvйл шалтгаална”. Єдрийн явдлаа шєнєдєє бодон тунгааж, маргаашийн явдлаа єнєєдєр бодон эрэгцvvлж хэвшвэл амьдралаа сайн тал руу нь хэлбийлгэхэд vлэмж их тус нэмэр болно гэдгийг санаарай.

Цааш нь унших...

Монголын хамгийн хамгийн

Хамгийн гvн нуур: Хєвсгєл
Хамгийн єндєр хvрхрээ: Хєвсгєл аймгийн Хорьдол Сарьдагт орших 70 орчим метрийн єндрєєс буудаг Арсайн хvрхрээ юм.
Хамгийн их уст хvрхрээ: Євєрхангай аймгийн Орхон голд орших Улаан цутгалан юм. 22 метрийн єндрєєс буудаг.


Хамгийн том мєсєн гол: Потанины мєсєн гол. Уг мєсєн голыг Оросын жуулчин Монгол судлаач нэрт эрдэмтэн Г.Н.Потанины нэрээр нэрлэсэн. Энэ мєсєн гол нь Таван Богд ууланд байдаг ба 20 км урт, 5 метр єргєнтэй. Мєн vvнээс гадна Цаст Хайрхан, Цамбагарав, Мєнх Хайрхан, Сутай, Цэнгэл Хайрхан, Хархираа, Их Бага Богд (Алтайн уулархаг нутагт), Хангайн нуруунд Отгон тэнгэр, Суврага Хайрхан, Хєвсгєл аймагт Мєнх сарьдаг, Хан тайга, Улаан тайга, Хэнтийд Асралт хайрхан, Хэнтий Хан зэрэг мєнх цаст уулс бий. Хамгийн халуун рашаан: Шаргалжуут-Энэ нь хамгийн нєєц ундаргатай, хамгийн олон булагтай юм. Тvvний ихэнх ундрага нь 60-93 хэм халуун байдаг. Улаанбаатараас 678 км, Баянхонгор аймгаас 58 км. Уух, ваннанд орох, шавар тавих, уураар утах зэрэг эмчилгээнд хэрэглэдэг. Yе мєч, элэг цєс, архаг vрэвсэл, цусны даралт ихсэс зэрэг євчинд тустай.
Хамгийн єндєр мод: Жодоо
Хамгийн их газар нутагтай аймаг: Ємнєгєвь -Бельги нутгаас 5 дахин том. Голландаас 4 дахин, Дани, Австри зэрэг улстай тэнцvv байна.
Хамгийн том амьтан: Хандгай-Эрийг нь манж, эмийг нь сvндэс, тєлийг нь хотол. 2 настайг нь хохь, 3 настайг нь тозуул гэдэг. Хандгайн биений урт нь 200-300 см. Сэрвээний єндєр 170-230 см. Амьдын жин 300-500 кг. Манж нь олон салаа эвэртэй байдаг. Ихэвчлэн Хєвсгєл аймагт байдаг. Тухайлбал Рэнчинлхvмбэ, Улаан уул, Цагаан vvр, Чандмань-Єндєр сумын нутагт тархсан. Усанд сэлэхдээ маш сайн. Усны ургамал цуглуулан иддэг. Эвэр нь 3 сараас ургаж 7 сарын сvvлээр ясжиж гvйцдэг. Євєл 11, 12 сард унадаг. Ясан эврийн жин нь 10-26 кг байдаг. Сvндэс 8 сар хээлээ тээж 5-6 сард ихэвчлэн ихэр, цєєнх тохиолдолд ганц хєтєл тєрvvлдэг. Ороо нь 9 сард ордог.
Хамгийн хурдан шувуу: Бvргэд, Тэмээн хараацай 2 юм. Бvргэд цагт 190 км хvртэл, Тэмээн хараацай цагт 160 км хvртэл хурдалдаг.
Хамгийн ховор загас: Хилэм
Хамгийн том загас: Тул
Хамгийн том шувуу: Тас
Хамгийн єндєрт нисдэг шувуу: Ёл-7500 метрийн єндєрт нисдэг.
Хамгийн ховор шувуу: Цагаан тогоруу-Дэлхийд 250-300хан тоотой.


www.tulhuur.com
Цааш нь унших...

Gregory Mankiw- Macroeconomics 5th edition

Зиа дараагийн номоо орууллаа =)

Татах

Цааш нь унших...

English Translator

Англи-Польш,Польш-Англи текст орчуулга хийдэг,бас нэг хөөрхөн handy dictionary-тай,,бла бла татаж аваад үзэх биз. Их л хэрэгтэй эд шүү ! 

Татах

Цааш нь унших...

Babylon

Зиа оруулсан,оруулах номнуудыг маань уншихад бас хэрэг болно биз гээд Бабилон оруулчихая. Patch нь дотроо байгаа. Нэмж суулгахыг хүссэн хэлнүүдээ official site-аас нь ороод glossary-гаас нь татаад авч болно. 

Татах

Цааш нь унших...

Principles of economics

Gregory Mankiw-н Principles of economics номыг pdf-р.

Эдийн засгаар суралцдаг,сонирхдог хэнд ч уншихад илүүдэхгүй =)

Татах

Цааш нь унших...

Польш хэлний дүрмийн хураангуй хүснэгт

За хэлний бэлтгэлийн оюутнууддаа зориулаад польш хэлний дүрэм дэx нэр үг, тэмдэг нэрийн төгсгөлүүд тийн ялгалууд дээр хэрхэн хувирдагыг харуулсан эмхэтгэсэн хүснэгтийг оруулж байна.

Нэг тоон дээр



Олон тоон дээр
Цааш нь унших...

Гарын авлага (1-р хэсэг)

ПОЛьШ УЛСЫН БОЛОВСРОЛЫН СИСТЕМ
Польш Улсад улсын ба хувийн их дээд сургуулиуд байдаг. Хувийн сургуулуд 1990 оноос хойш нээгдэж эхэлжээ. 1998 оноос хойш мэргэжлийн улсын ба хувийн их сургуулиуд нээгдэж эхэлсэн ба эдгээр сургуулиуд нь оюутнууддаа мэргэжлийн дагуу боловсрол эзэмшүүлдэг байна. Үүнд 15 долоо хоногийн дадлага мөн туслана. Дээд сургуулиудад оюутнууд өдрийн, оройн, эчнээ ба eksternistyczne гэсэн системээр суралцаж болно. Гэхдээ үндсэн систем нь өдрийн сургалт юм.
Дээд сургуульд суралцаxын тулд польшийн MATURA, буюу Монголын 10-ын гэрчилгээтэй байх ёстой. Зарим сургуулиуд элсэн орох шалгалт авдаг бол зарим нь 10-ын гэрчилгээний голч дүнг харж элсэлт авдаг байна. Мөн шууд бүртгэдэг сургууль ч байдаг.Иймээс сургууль бүр шинэ оюутнуудаа элсүүлэх өөрийн журамтай байдаг байна.
Полшийн их, дээд сургуулиуд баклавар, магистр гэсэн 2 шугмаар явагдана.

Баклавар
Баклаврын зэргийг 3 жилийн мэргэжлийн дээд сургуулид суралцсанаар олж авна. Польшд ихэнхдээ багшийн коллежи (3 жилийн) баклавар зэрэг олгоно. Түүнээс гадна их сургуульд баклавар хамгаалж болно. Энэ 2 сургалтын гол ялгаа нь: их сургуульд цаашид зэргээ дээшлүүлэн үргэлжлүүлж сурах боломжтой. Үүнд магистрт ахин 2 жил суралцаж болно. Харин багшийн коллежид тэр болгон цаашид үргэлжлүүлэн суралцах боломж байдаггүй.

Магистр
Баклаврын дараа магистрт 2-3 жил суралцдаг.

ИХ СУРГУУЛь ТӨГСӨГЧИДИЙН МЭРГЭЖИЛИЙН ЗЭРЭГ
Бакалавр (licencjat): 3 – 3,5 жил үргэлжилдэг мэргэжлийн дээд сургууль.
Инженер: Зэргийг хамгаалахын тулд эдийн засгийн, газар тариалангийн эсвэл техникийн мэргэжлийн дээд сургуульд 4 – 4,5 жил суралцаж төгсөнө.
Магистр болон магистртай адил зэргүүд: боловсролын магистр, урлагын магистр, магистр инженер, магистр инженер архитект, эмч, шүдний эмч ба малын эмч) – зэргийг 5 жил суралцаж байж олно. Анагаахын ухааны их сургуулиудын магистр 6 жил үргэлжилнэ. Түүнээс гадна баклаврын зэрэгтэй оюутнууд 2 – 2,5 жил нөхөн суралцаад магистрийн зэрэг хамгаалж болно.
Дээрхи олон төрлийн магистрийн дипломыг авахын тулд оюутнууд их сургуулийнхаа сургалтын төлөвлөгөөний дагуу бүх хичээлүүдээ болон дадлага хийж, магистрийн ажлаа хамгаалж, дипломынхаа шалгалтаа өгсөн байх ёстой.

МЭРГЭЖЛИЙН ЗЭРЭГ
Доктор – докторт суралцахын тулд заавал магистр эсвэл магистртай адил зэрэгтэй байх ёстой. Түүнэс гадна докторын ажилаа бэлдэж, хамгаалж, эцэст нь докторын шалгалтаа сайн өгөх хэрэгтэй.
Шинжлэх ухааны доктор (doktor habilitowany) – болохын тулд эхлээд заавал доктор зэрэгтэй байх шаардлагатай. Түүнээс гадна шинжлэх ухааны доктор болохын тулд өөрийн гэсэн мэргэжлээр эрдэмийн ажил бичиж, сайн хамгаалах ёстой. Доктор ба шинжлэх ухааны доктор зэргийг тусгайлсан дээд сургуулиуд болон эдгээр зэргийг олгох эрхтэй газрууд олгодог байна.
Проффесор – болохын тулд эхлээд заавал шинжлэх ухааны доктор байх шаардлагатай. Түүнэс гадна проффесорын зэргийг Бүгд Найрамдах Польш Улсын ерөнхийлөгч олгодог.

ИХ СУРГУУЛьД БАЙХ ХУГАЦАА
Бэлтгэл
Польшд суралцахаар ирсэн бүх оюутнууд польш хэлний бэлтгэлд суралцдаг. Хэлний курсд польшийн болон өөрийн орны тэтгэлгээр суралцаж буй оюутнуудаас гадна, хувиараа суралцаж байгаа оюутнууд мөн хамрагддаг.
Гадаад оюутнуудад зориулсан польш хэлний сургуулиуд Łódź, Lublin, Kraków, Wrocław, Warszawa зэрэг хотуудад байралдаг.
Бэлтгэлийн курс нь 2 янз байдаг: 1)Польш хэлний сайн мэдлэгтэй эсвэл польш хэлээр сургууль төгссөн хүүхдүүдэд зориулсан 1 сарын бэлтгэл курс.Тус курс нь 9 сард явагддаг ба шалгалт өгч төгсдөг. Үүнийг sesja orientacyjna гэж нэрлэдэг. 2)Бусад оюутнуудад зориулсан жилийн курс.
Польш хэлээр дунд сургууль төгссөн болон польш хэлний сайн мэдлэгтэй оюутнуудыг польш хэлний шалгалтанд хамруулж шууд 1-р курсд элсүүлдэг.
Польш хэлний бэлтгэл нь ирээдүйн оюутнуудыг польшийн их сургуулиудад суралцахад бэлтгэх ба олон орны сургалтын програмын зөрөөг арилгах зорилготой.
Жилийн курсд суралцах явцдаа оюутнууд, ирээдүйн их сургуулиа өөрсдөө сонгох боломжтой ба урд нь сонгосон мэргэжлээ өөрчлөх боломж бий.Үүнд ойролцоо мэргэжлүүдийг солиход хүндрэл багатай байдаг бол тэс өөр мэргэжлүүдийг солих бараг боломжгүй байдаг.
Бэлтгэлийн жилийн курсээ төгсөхдөө заавал шалгалт өгдөг.Хэрвээ шалгалтандаа унавал оюутнууд бэлтгэлийн жилийн курсээ давтан суралцах ба ийм үед тэтгэлэг олгодоггүй. Цааш нь унших...

Wzory podań

- o akademik

Łódż, 10 Listopada 200x

Bat Bold
Ekonomia, I rok
Uniwersytet Łódzki
Nr albumu 55555

Szanowny Pan
Prof.dr hab. Eugeniusz Genialny
Rektor Uniwersytetu łódzkiego
ds.Studenckich

Zwracam się z uprzejmą prośbą o przyznanie mi miejsca w X Domu
Studenckim UX.
Przyjechałem/przyjechałam z Mongolii, na podstawie
programu "Wymiany studentów międzynarodowych Polska-Mongolia".
Jestem studentem/studentką na Uniwersytecie Łódzkim, na Wydziale
Ekonomii.
Prośbą swą motywuję tym, iż miesięczny dochód netto przypadający
na jednego członka w mojej rodzinie wynosi ok.50 USD. W związku z powyższym
nie stać mnie na opłacenie stancji (lub wynajęcie mieszkania), gdzie
najprawdopodobniej nie otrzymałbym/otrzymałabym zameldowania, niezbędnego do
zalegalizowania pobytu w RP

Bardzo proszę o pozytywne rozpatrzenie mojej wyjątkowej prośby.

Z poważaniem

(гарын үсэг)

-------------------------------------------------------------------------


- o drugi kierunek studiów

Łódż, 10 Listopada 200x

Bat Bold
Historia, IV rok
Uniwersytet Iksiński
Nr albumu 55555

Szanowny Pan
Prof.dr hab. Eugeniusz Genialny
Dziekan Wydziału Stosunków Międzynarodowych
i Politologicznych,
Uniwersytet Łódzki

Zwracam się z uprzejmą prośba o przyjęcie mnie na studia dzienne
równoległe uzupełniające na kierunku stosunki międzynarodowe, specjalizacja
wschodnia, Wydział Studiów Międzynarodowych i Politologicznych.
Prośbę swoją motywuję tym, że znajduję się w trudnej sytuacji materialnej, która nie pozwala mi na podjęcie płatnych studiów wieczorowych, czy też zaocznych.
Obecnie rozpocząłem /rozpoczęłam IV rok studiów na kierunku macierzystym - na Wydziale Filozoficzno-Historycznym, kierunek historia. W ubiegłym roku (albo w czasie dotychczasowych studiów) uzyskałem /uzyskałam średnia ocen 4,75.
Jestem bardzo zainteresowany /zainteresowana problemami międzynarodowymi, a szczególnie zagadnieniami politologicznymi w zakresie wschodnim.

Z wyrazami szacunku

(гарын үсэг)

-------------------------------------------------------------------------------------

- o uwzględnienie studiów odbytych na innej uczelni

Warszawa, 10 Listopada 200x

Zaya Bold
Historia, III rok
Uniwersytet Iksiński
Nr albumu 55555
Mongolia

Szanowny Pan
Prof.dr hab. Eugeniusz Genialny
Dziekan Wydziału Zarządzania,
Uniwersytet Iksiński

Zwracam się z uprzejmą prośbą o przyjęcie mnie na drugi rok studiów na
kierunku zarządzanie i marketing.
Decyzją Rektora z dn. 04.06.200x r. zostałam przyjęta /zostałem przyjęty na pierwszy rok studiów magisterskich kierunek zarządzanie i marketing. Obecnie mam zaliczone wszystkie przedmioty z II roku w Wyższej Szkole Zarządzania i Przedsiębiorczości im. B. Jańskiego.
W momencie podejmowania starań o przyjęcie na studia na UW miałam /miałem zaliczone
jedynie 3 semestry. W trakcie studiów otrzymywałam /otrzymywałem dobre oceny, w terminie zaliczałam /zaliczałem sesje egzaminacyjne i w pełni wywiązywałam się /wywiązywałem się z obowiązków studenckich.
Bardzo proszę o wyrażenie zgody na przyjęcie mnie na drugi rok studiów i
uzupełnienia różnic programowych do końca roku akademickiego 200x/200x.
Dotychczasowe wyniki studiów pozwalają mi wierzyć, że będę w stanie podołać
wszystkim obowiązkom.

Z wyrazami szacunku

(гарын үсэг)

Цааш нь унших...